Onderzoek duurzaamheid beroep tolk VGT-X in het nieuws

Eind 2023 werd een vragenlijst verspreid onder afgestudeerde tolken VGT-X om te peilen naar de duurzaamheid van het beroep. Het onderzoeksproject is een samenwerking tussen Doof Vlaanderen vzw, BVGT vzw, en Tenuto vzw en wordt uitgevoerd door mij aan Trinity College Dublin, the University of Dublin.

Recent kwam het thema “tolkentekort” terug in het nieuws. Deze keer aangekaart door CAB Vlaanderen vzw. De directeur van het CAB trok aan de alarm bel en gaf verschillende redenen (niet allemaal even correct) waarom voor tolkopdrachten geen beschikbare tolk VGT-X kan gevonden worden. Opnieuw werd dit toegeschreven aan het tekort aan tolken.

Doof Vlaanderen reageerde met een duidelijke en genuanceerde VGT video. Deze kadert het probleem op een meer correcte manier. Ze verwijzen ook naar het lopende onderzoek dat ons (heel) binnenkort meer antwoorden zal bieden.

Irish Deaf Research Network Seminar

(spoken English; Irish Sign Language; English subtitles)

On May 23rd 2023 the Irish Deaf Research Network held its first seminar.

Dr. Elizabeth Matthews (DCU) gave a presentation on the first large study on socio-emotional development in deaf and hard of hearing children in the Republic of Ireland. I presented my doctoral work about the strategic nature of interpreting.

You can watch both presentations here

First IDNR Seminar 2023

Dr. Matthews’ presentation starts at 2:45 and is delivered in Irish Sign Language with spoken English interpretation and English subtitles.
My presentation starts at 46:25 and is delivered in spoken English with Irish Sign Language interpretation and English subtitles. The Q&A (in Irish Sign Language with English subtitles) starts at 1:21:16.

The IDRN sub-committee, Dr. Cormac Leonard and Lucia Venturi, will continue to organise research seminars throughout the year. If you are interested in presenting, please send an email to cleonard@tcd.ie and luciav@tcd.ie. For more information and updates, follow IDRN on Twitter and check the website.

VGT vlog nieuwe publicatie

Barrier-free and interpreter-free. Deaf signers and hearing sign language interpreters’ perspectives on an ideal world (Belgium, Flanders)

Video 1: inleiding

Video 2: Methode

Video 3: Resultaten en discussie

Video 4: Besluit

Het volledige artikel (Engels) kan je hier lezen.

Referentie:
Heyerick, I. (2023) Barrier-free and interpreter-free Deaf signers and hearing sign language interpreters’ perspectives on an ideal world (Belgium, Flanders) Translation and Interpreting Studies. The Journal of the American Translation and Interpreting Studies Association, Volume 17, Issue 3, Dec 2022, p. 406 – 428 

Taalkundige tolkstrategieën: overzicht

11 taalkundige tolkstrategieën in onderzoek geïdentificeerd, gedefinieerd en beschreven.

In deze korte blog post wil ik ingaan op de kern van mijn onderzoeksresultaten: de 11 tolkstrategieën die ik uitgebreid bespreek in mijn doctoraat.

Tolkstrategieën – VGT

Wat is een taalkundige tolkstrategie?

Als we aan tolken denken, denken we misschien niet onmiddellijk aan strategieën. We weten dat een tolk bepaalde kennis en vaardigheden moet hebben om hun job te kunnen doen. Maar ook strategieën?

Als we een strategie zien als een actie die iemand die bewust uitvoert met een bepaald doel voor ogen (denk aan een marketingstrategie, of een overlevingsstrategie), dan kunnen we misschien ook de link leggen met tolken.
Als tolk heb je één (of meerdere) doel(en) en er zijn verschillende manieren om dat te bereiken. Je moet dus op een bepaald niveau bewuste acties ondernemen in functie van je doel(en). Met andere woorden: je gaat bepaalde strategieën toepassen of vermijden.


Die bewuste acties kan je op verschillende vlakken toepassen voor, tijdens of na een tolkopdracht. Mijn onderzoek gaat over keuzes die een tolk maakt tijdens het tolken op het vlak van taal: woord en/of gebaren-keuze, grammaticale keuzes, etc.  Vandaar de term “taalkundige tolkstrategieën”.

In de vertaal- en tolkwetenschap zijn al heel wat specifieke taalkundige tolkstrategieën beschreven. Zaken zoals parafrase, herhaling, weglating, substituties, etc. werden al uitvoerig bestudeerd en besproken. Er zijn meer studies die dit bekeken voor tolken gesproken talen dan voor tolken die werken met gesproken en gebarentalen. Alhoewel de “miscues” van Cokely en de “linguistic coping strategies” van Napier waarschijnlijk wel gekend zijn. Die laatste bestudeerde vooral weglatingen als een tolkstrategie voor tolken gesproken (Engels) – gebarentaal (Auslan).

Taalkundige tolkstrategieën onderzocht
(Nederlands – VGT)

Voor mijn onderzoek besliste ik om enkel taalkundige tolkstrategieën, zoals eerder gedefinieerd, te bekijken. Ik vertrok van wat we al weten uit de vertaal- en tolkwetenschap, maakte een taxonomie (lijst van verschillende terminologie voor mogelijke strategieën), en ging na welke strategieën de 8 tolken Nederlands – VGT die deelnamen aan mijn onderzoek gebruikten of afwezen.

Het eerste resultaat was overweldigend: maar liefst 19 individuele strategieën en 4 combinaties van meerdere strategieën werden door de 8 tolken gebruikt:

Overzicht toegepaste strategieën – totaal (Heyerick, 2021; pp. 107-109)

Om dit te verfijnen en om tot een relevante bespreking te komen, besliste ik om enkel die strategieën die door minstens 4 tolken werden gebruikt verder te onderzoeken. Op deze manier werden strategieën die enkel door 1 tolk of maar 1 keer werden gebruikt uitgefilterd.

Dit leidde tot 11 taalkundige tolkstrategieën. Voor deze heb ik een taxonomie opgesteld met de term voor de strategie, een definitie, en voorbeelden.

Ik ga ervanuit dat dit overzicht voor veel tolken, tolkgebruikers, studenten en tolkdocenten interessant kan zijn – misschien wel het meest bruikbare resultaat van mijn doctoraat? Vandaar dat ik het hier graag ter beschikking stel voor wie het nuttig kan zijn.

Als je deze taxonomie, en/of de definities, en/of de voorbeelden gebruikt in publicaties of lesmateriaal gelieve de volgende referentie (hier in APA7 stijl) te gebruiken:
Heyerick, I. (2023) “Taalkundige tolkstrategieën taxonomie: definities en voorbeelden”. Online beschikbaar op

Vragen? Opmerkingen? Suggesties? Laat maar weten (email).

Studiedag VGT in de kijker – reportage

Op 28 januari organiseerde de taalgroep VGT aan de KU Leuven een studiedag “VGT in de kijker”. Vier onderzoekers stelden er hun recent of lopend onderzoek naar aspecten van Vlaamse Gebarentaal voor. 

Dit stond op het programma:

Het Vlaams GebarentaalCentrum was aanwezig en maakte een fijne reportage met interviews met de onderzoekers. Bekijk de reportage hier

En hou deze blog in het oog voor meer informatie naar aanleiding van deze studiedag!

From Word to Sign – research feature

KU Leuven Stories – the power of wonder.
By Ine Van Houdenhove

A while ago I was interviewed for the KU Leuven (the university where I obtained my PhD) Stories series. During a online interview (damn pandemic) we talked about my doctoral and postdoctoral (University of Warwick, UK) research. The result is a feature, or Story, that offers a very clear overview of both studies and the main findings. Enjoy the read and as always; do not hesitate to share your thoughts on the topic(s)

* Voor de Nederlandse versie, klik hier.

Van Woord naar Gebaar – Story over mijn onderzoek(en)

KU Leuven Stories – de kracht van verwondering.
Door Ine Van Houdenhove.

Onlangs werd ik geïnterviewd voor de KU Leuven (waar ik mijn doctoraatsonderzoek deed) Stories series. Tijdens een online interview (rot pandemie!) hadden we het over het onderzoek dat ik deed tijdens mijn doctoraat en postdoctoraat (University of Warwick, UK). Het resultaat is een Story dat op een heel heldere manier een overzicht biedt van deze onderzoeken en de belangrijkste bevindingen. Geniet ervan, en – zoals steeds – laat me gerust weten wat en hoe jij over deze thema’s denkt. 

* For an English version, click here.  

Feature in The Linguist: Split-second decisions

About choices, decisions and strategies

The latest issue of The Linguist (the professional journal of the Chartered Institute of Linguists) features a piece on my PhD and postdoctoral research:

Click image for full article

In the article I talk about (signed language) interpreting as a goal-oriented process, presenting the most important findings of my PhD research (KU Leuven, Belgium) and insights from my follow-up postdoctoral study (University of Warwick, UK).

WASLI 2021 conference keynote

On July 10th I delivered the opening keynote at the online conference organised by the World Association of Sign Language Interpreters. The theme of the conference was What have we learnt from 2020-2021.

You can re-watch (part) of the keynote entitled Retrospection, reflection, and strategies. Pausing in order to move the signed language interpreting profession forward (! the presentation was not recorded from the start unfortunately).
The slides of the presentation can be found and downloaded here.

I also had the honour to share some closing remarks. The WASLI’s August Newsletter reports on the conference and includes some participants’ impressions.

Interested in other presentations that were part of the WASLI 2021 online conference? You can access many of them through the WASLI website

Hoe tolken keuzes maken – EOS Psyche & Brein (Dutch only)

In editie 2/2021 van EOS magazine Psyche & Brein verscheen een artikel over mijn doctoraatsonderzoek.

Het artikel gaat in op de strategieën die tolken Nederlands – Vlaamse Gebarentaal (en bij uitbreiding alle tolken) gebruiken en de keuzes die ze maken. Het benadrukt dat die keuzes deel uitmaken van het tolken en dat tolken niet zomaar iets doen maar hun keuzes kunnen motiveren en verklaren.